Bezienswaardigheden Valkenburg
De mergelgrotten behoren ongetwijfeld tot de belangrijkste bezienswaardigheden van Valkenburg. Vele toeristen komen naar de mergelstad om de mergelgrotten te bekijken. De grootste mergelgrot in het centrum van Valkenburg is de Gemeentegrot. Eigenlijk is ´grot´ een verkeerde benaming en zouden we het een ´mergelgroeve´ moeten noemen. Een grot is namelijk op natuurlijke wijze ontstaan en dat is hier niet het geval. De Valkenburgse mergelgrotten zijn ontstaan door het afgraven van kalksteen. In de Gemeentegrot kun je fossielen en oude wandschilderingen bewonderen. Behalve te voet kan de Gemeentegrot ook per trein bezocht worden. Een andere bekende mergelgrot, die je ook zeker moet bezoeken tijdens je weekendje Valkenburg, is de Fluweelengrot. Dit enorme doolhof aan gangen is ontstaan in de 11e of 12e eeuw en is daarmee de oudste mergelafgraving. De mergel die gedolven werd, door de zogenaamde blokbrekers, gebruikte men voor de bouw van onder andere het Kasteel van Valkenburg.
Parken in Valkenburg
Breng tijdens je weekendje Valkenburg eens een bezoekje aan de indrukwekkende Kasteeltuin Oud-Valkenburg. De tuin is een combinatie van een heemtuin met inheemse Zuid-Limburgse flora en een kruidentuin met heerlijke geurende en geneeskrachtige kruiden. Vroeger was dit de tuin van Kasteel Schaloen. Verder vind je in de tuin ook een prachtige watermolen, de Schaloenmolen.
Wie aan Valkenburg denkt, denkt ook ongetwijfeld aan de Cauberg. Dit is een helling ten zuiden van Valkenburg die vooral bekendheid heeft gekregen dankzij de wielersport. Hier vind je onder andere het Rotspark en het Polferbos, een oerbos met eeuwenoude zeldzame bomen. Je kunt hier mooie wandelingen maken en genieten van prachtige vergezichten. Aan de Plenkertstraat ligt de zogenaamde Heksenkeuken, een indrukwekkend rotsformatie, die omgebouwd is tot openluchttheater.
In Park Dersaborg aan de Geneindestraat kun je bijzondere en zeer zeldzame oude bomen bewonderden, waaronder enkele mammoetbomen. Verder ligt in dit openbare park ook het stadhuis van Valkenburg dat in 1966 in gebruik is genomen.
Het is ook zeker de moeite waard om eens door het Halderpark te lopen. Hier kun je overblijfselen van de oude stadsmuren van Valkenburg bezichtigen. In de stadsmuur is een opening. Dit is de oude ´Drenkpoort´. Het vee werd vroeger door deze poort naar de Geul geleid om de dorst te lessen. Ook vind je tegen de stadsmuur een grafsteen van Dirk van Pallandt, de zogenaamde drossaard (vertegenwoordiger van de vorst) van Valkenburg. Hij overleed in 1481.
Pleinen in Valkenburg
In het centrum van Valkenburg ligt het gezellige Grendelplein vol terrassen, cafés en restaurantjes. Dit is dan ook dé plek om uit te gaan in Valkenburg. Daarnaast is het plein ook bekend vanwege een oude traditie. Ieder jaar wordt hier op 30 april een mei-den geplant. Vervolgens wordt er ook nog een Meikoningin uitgeroepen en dansen meikoppeltjes na toestemming van het publiek de cramignon. Het Grendelplein ligt onder aan de Cauberg en is daarmee de ideale plek om de verschillende wielerwedstrijden bij te wonen die door Valkenburg trekken. Tijdens deze gelegenheden is het hier enorm druk.
Straten in Valkenburg
In het centrum van Valkenburg vind je veel sfeervolle en historische straatjes en steegjes. Eén van de oudste straten is de Kerkstraat. In deze straat vind je onder andere een kaarsenmakerij, waarin vroeger de Gastboerderij gevestigd was. Door de hele straat vind je op diverse gebouwen schildjes op de muur waarop af te lezen valt wat de bestemming van het betreffende gebouw in vroeger tijden is geweest.
Bouwwerken in Valkenburg
Het belangrijkste overblijfsel van de oude vesting van Valkenburg is beslist de Valkenburgse Kasteelruïne op de Heunsberg. Rond 1115 werd hier de eerste burcht gebouwd. Door de jaren heen is de burcht verschillende keren verwoest en weer herbouwd. Tegen het einde van de 17e eeuw wordt de burcht voor de laatste keer vernietigd en daarna niet meer hersteld. Een ander overblijfsel van de vesting van Valkenburg is de Grendelpoort; een oude middeleeuwse poort in de stadsmuur van Valkenburg. De poort is waarschijnlijk in het begin van de 14e eeuw gebouwd en heeft verschillende namen gehad. De huidige naam is afgeleid van een put die in de buurt van de poort zou hebben gestaan, de zogenaamde Grendelput. Ook de 14e eeuwse Berkelpoort is bewaard gebleven. De poort dankt zijn naam aan zijn vroegere pachter ´De Bircelaer´. Vroeger lag hier een ophaalbrug over de stadsgracht.
In het centrum van Valkenburg staat het in mergelsteen opgetrokken Station van Valkenburg; een waar pronkstuk. Het gebouw is mooi versierd met torentjes en kantelen, waardoor het op een kasteeltje lijkt. Het is dan ook niet vreemd dat dit bouwwerk op de lijst van rijksmonumenten staat.
Beklim tijdens je weekendje Valkenburg ook eens de Wilhelminatoren, een uitkijktoren in neogotische stijl op de Heunsberg die stamt uit 1906. De toren is 30 meter hoog. Je hebt vanaf de Wilhelminatoren een prachtig uitzicht. Bij helder weer kun je zelfs Aken en Luik zien liggen.
Verder vind je in Valkenburg enkele bijzondere molens, waaronder de Fransche Molen. Je vindt deze molen aan de Lindenlaan. De molen stamt uit 1804 en is hiermee één van de oudste graanmolens van Nederland. Doordat de molen lange tijd eigendom is geweest van een Franse familie heeft hij deze naam gekregen. Een andere interessante molen is de Kruitmolen. Deze watermolen stamt uit 1819 en ligt aan de Plenkertstraat.
Het is altijd een goed idee om tijdens je weekendje weg in Valkenburg langs te gaan bij de VVV voor informatie en handige tips. Helemaal mooi is dat de VVV ook nog eens gevestigd is in een bijzonder bouwwerk aan het Theodoor Dorrenplein, namelijk in het voormalige Spaanse Leenhof. Dit gebouw dateert uit midden 17e eeuw en deed dienst als het hof van de Spaanse leenheer. In 1661 werd Valkenburg namelijk verdeeld tussen de Spanjaarden en de Republiek der Verenigde Nederlanden. Het VVV Zuid-Limburg huist hier sinds 1964.